Τετάρτη, 6 Ιανουαρίου 2016

AΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ " ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ " ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ - ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ

 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ
IMG

   Πολλές  φορές  , παλιότερα , είχαμε  αναφερθεί , αποσπασματικά  όμως , στο  βιβλίο  της  αείμνηστης  Σοφίας  Παλαιολόγου , ένα  βιβλίο  που  διαβάζοντάς  το ανασαίνεις , κυριολεκτικά , τον  καθάριο  αέρα  του  προπολεμικού  Λιδορικιού .
   Βιβλίο..” έκπληξη “ ήταν για  μας , και  φαντάζομαι  και  σε  όλους  όσους  το  διάβασαν , απλά  και  μόνο  για  το ..τόλμημα , γιατί  κακά  τα  ψέματα , στον  τομέα  αυτό  δεν  είμαστε  δα  και  πολύ…προχωρημένοι ..
   Οι προσωπικές  εκτιμήσεις και  ..αναμνήσεις , της  Σοφίας , μαζί  με  όποιες  εικόνες υπήρχαν   καταγραμμένες  στο παιδικό  μυαλό  της αλλά  και  εικόνες  της  καθημερινότητας , που  έζησε  στην  παιδική της  ηλικία και  βέβαια  και  οι  αφηγήσεις  συγγενικών της  προσώπων , έδεσαν  κι  έτσι  δημιουργήθηκε  αυτό  το  βιβλίο , που  προσωπικά  το  θεωρούμε  πολύ  χρήσιμο , με όποιες αδυναμίες  κι’ αν  έχει .
  Η δομή  του  βιβλίου , δεν  είναι..” επαγγελματική ” , αλλά αυθόρμητη  και  ..ερασιτεχνική , όπως  και  το  ύφος  και  η  γλώσσα , χωρίς  βέβαια  να  υστερεί  σε  τίποτα  από  άλλα σχετικά  βιβλία .
  Θα  πρέπει  να  αναφέρουμε εδώ , πως  για  το  χωριό  μας , το Λιδορίκι , δεν  υπάρχουν  καταγραμμένες , σχετικές  πληροφορίες , για  μαγαζιά , επαγγέλματα , συνήθειες των  χωριανών , έθιμα  και ήθη , οικογενειακή και  κοινωνική  ζωή , γάμο , βαφτίσια , θάνατο , αρρεβώνες ( ισιάσματα ) και  γι’ αυτό η  συμβολή  των  “ Αναμνήσεων “ της  αείμνηστης  Σοφίας , είναι  σημαντική .
   Αφιερώστε  κάποιο  χρόνο και  διαβάστε  το , αξίζει  τον  κόπο , γιατί  θα  πάρετε  μια  εικόνα , ίσως  με  κάποιες  ατέλειες ή  υπερβολές , που  είναι  όμως  απολύτως ..αυθεντική …
  Σήμερα , λόγω  των  γιορτάδων  που πέρασαν και  ήταν  και πολλές , θα  αναφερθούμε  σ’ αυτές , διαβάζοντας  πως  τις  θυμλαται  η  αείμνηστη  Σοφία , επίσης θα  δούμε  πως πληρώνονταν τα  χρόνια  εκείνα  οι  παπάδες και ποια  ήταν αλλά  πως  προσδιοριχόταν  η αμοιβή  τους , το “ παπαδικό “ δηλαδή , όπως  αναφέρεται  και  στο  βιβλίο ..
Οι   ιερείς  ( παπάδες )

   Οι  ιερείς  της  εποχής δεν  ήταν  μισθωτοί όπως  σήμερα . Η  αμοιβή  τους ήταν  κάτι από  το  εισόδημα των  χωραφιών . Είχαν  κανονίσει μια  αναλογία  κατ’ άτομο , τα  χρόνια  εκείνα , και πήγαινε ο  παπάς από σπίτι  σε  σπίτι με  το μουλάρι και  κάτι “ σακιά “ , τσουβάλια , για  να  το  φορτώσει . Αυτή  ήταν όλη  κι’ όλη  η  αμοιβή του για  ενα  ολόκληρο  χρόνο και  την  ονόμαζαν “ παπαδικό “ .


   ΟΙ   ΓΙΟΡΤΑΔΕΣ


  Τα  Χριστούγεννα

   Τα χρόνια  εκείνα , είχανε σε  κάθε  σπίτι “ μανάρια “ , αρνιά και γουρούνια , χοιρίδια και  σαν  έφταναν  τα  Χριστούγεννα , τα  έσφαζαν για  να  έχουν  κρέας για  τις  γιορτές . Οι  νοικοκυρές , άρχιζαν τις προετοιμασίες , πολύ καιρό πριν και  για την  παραμονή των  Χριστουγέννων , ζύμωναν ψωμιά και  τα  έψηναν  στους  φούρνους , καίγοντας  ξύλα . Τα  ψωμιά αυτά , τα  στόλιζαν με  ένα  σταυρό από  ζυμάρι και με τα  χείλη  ενός μικρού  ποτηριού , έφτιαχναν κύκλους , που  συμβόλιζαν μικρά  αρνάκια . Έβαζαν επάνω τους και  αμύγδαλα και  στο  εσωτερικό τους  ένα  νόμισμα .
   Όποιος  έβρισκε  το  νόμισμα , ήταν ο  τυχερός  της  χρονιάς . Τα ψωμιά  τα  έλεγαν “ Χριστόψωμα “ . ΄’Εφτιαχναν  και  κάτι  κουλούρες , για  τα μικρά  παιδιά και  τα  βαφτιστήρια , τις  στόλιζαν κι’ αυτές  με  διάφορα σχέδια , “ κεντήματα “ , βάζοντας  στη μέση ένα  αυγό και  ρίχνοντας  επάνω  ζάχαρη . Θυμάμαι πως  τα  παιδιά έκαναν  σαν  τρελά για  τις  κουλούρες .
   Την  παραμονή των  Χριστουγέννων , πήγαιναν τα  παιδιά να  πούνε  τα  κάλαντα στις  διάφορες  γειτονιές , ώστε με  τα λίγα  χρήματα που  κέρδιζαν να  αγοράσουν κανένα παιχνιδάκι  της  εποχής . Την ημέρα των  Χριστουγέννων , μαζεύονταν όλοι  μαζί , συγγενείς και  φίλοι , έτρωγαν και  γλεντούσαν ,  τραγουδώντας  δημοτικά  τραγούδια .

Η   πρωτοχρονιά

Όλες οι  νοικοκυρές , ετοίμαζαν για  την  Πρωτοχρονιά παραδοσιακά  γλυκά όπως : το “ μπακλαβά “ με  αμύγδαλα ή  καρύδια , και  τη “ ρυζοριβανή “ κι’ απ’ ό,τι  θυμάμαι , μοσχοβολούσε  ο  τόπος απ’ τη  μυρωδιά . Το  πρωί της  Πρωτοχρονιάς , έστελναν τα  μικρά  παιδιά , με ένα κανάτι  στη  βρύση μ για  να  πάρουν  νερό , το  οποίο  έπρεπε να  πάνε “ αμίλητο “ στο  σπίτι , δίχως δηλαδή να  μιλήσουν με  κανένα  στο  δρόμο . Όταν τα  παιδιά  έφερναν το νερό , τότε έλεγαν  οι  νοικοκύρηδες  τη  φράση : “ Όπως  τρέχει το  νερό στη  βρύση , έτσι  να τρέχει και  το “ βιο “ , ζωή  στο  σπίτι “.
   Στέλναν και  γλυκά , σκεπασμένα σ’ ένα  πιάτο με  μια  πετσέτα , στους  συγγενείς , οι  οποίοι με  τη  σειρά  τους  έστελναν  κι’ αυτοί .

                  ΟΙ   ΓΙΟΡΤΑΔΕΣ


Του   σταυρού

   Όταν ερχόταν στις  5 του  Γενάρη η  γιορτή του  Σταυρού , όλο το  χωριό περίμενε τον  παπά να  περάσει απ’ τα  σπίτια των  χωρικών και να τα  ευλογήσει , με  ένα  κλαδί βασιλικού με  το  οποίο ράντιζε  τον  αγιασμό . Έβαζε και  σε  ένα ποτηράκι , ο παπάς , λίγο  αγιασμό , ώστε να  πιεί  η  οικογένεια , νηστική , το  επόμενο  πρωί .

Τα   Θεοφάνεια       ( των  Φώτων )


   Στις  6  του Γενάρη , ήταν  η  γιορτή των  Θεοφανείων ή  Φώτων . Εκείνη την ημέρα γινόταν  ο  μεγάλος αγιασμός των  υδάτων , ώστε όλα  τα  νερά να  είναι  αγιασμένα . Πήγαιναν τότε  και  ράντιζαν με  αγιασμό τα  σπίτια , τα  χωράφια και  τ’ αμπέλια  τους , για να  είναι ευλογημένα και  να  έχουν  καλή  σοδειά . Όσοι είχαν  φτιάξει κρασί , την  ημέρα αυτή  το  δοκίμαζαν να  δουν ποιό  είναι  το  καλύτερο !
Πηγή
www.lidoriki.com 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου